Ngoại 1
Mục lục
Y21 K1+2
Các vấn đề cơ bản của phẫu thuật (Nhiễm khuẩn, Nguy cơ phẫu thuật & Chăm sóc sau mổ)
Câu 3: Trong chăm sóc vết thương sau mổ, hành động nào cần tránh?
- Chỉ thay băng khi vết thương chảy dịch thấm ướt băng gạc
- Kỹ thuật thay băng phải vô khuẩn
- Rửa tay trước và sau khi thay băng
- Vết mổ cần được băng kín bằng gạc vô khuẩn trong 48h đầu
- 👉 Đáp án dự đoán: 1. Chỉ thay băng khi vết thương chảy dịch thấm ướt băng gạc
- Giải thích: Vết mổ được băng kín bằng gạc vô khuẩn liên tục 24–48 giờ đầu. Ngoài việc thay băng khi thấm dịch/máu, vết mổ còn cần được kiểm tra định kỳ hoặc theo dõi khi bệnh nhân có biểu hiện sưng, nóng, đỏ, đau bất thường.
Câu 4: Yếu tố nào là nguy cơ nhiễm khuẩn, ngoại trừ?
- Dinh dưỡng kém
- Béo phì
- Thân nhiệt cao
- Thời gian mổ trên 120 phút
- 👉 Đáp án dự đoán: 3. Thân nhiệt cao
- Giải thích: Hạ thân nhiệt mới là yếu tố nguy cơ gây co mạch ngoại vi, giảm tưới máu mô và làm suy giảm miễn dịch, tăng nguy cơ nhiễm khuẩn vết mổ.
Nguyên tắc và kỹ thuật vô khuẩn
Câu 2: Tác dụng của biện pháp khử khuẩn là gì?
- Tiêu diệt toàn bộ vi sinh vật
- Phá hủy hoặc bất hoạt các vi sinh vật
- Giết chết hầu hết các vi sinh vật sinh bệnh
- Rửa da bằng povidine-iod là 1 phương pháp khử khuẩn
- 👉 Đáp án dự đoán: 3. Giết chết hầu hết các vi sinh vật sinh bệnh
- Giải thích: Khử khuẩn (Disinfection/Antisepsis) là quá trình loại bỏ hoặc tiêu diệt hầu hết vi sinh vật gây bệnh trên bề mặt mô sống hoặc vật thể, ngoại trừ bào tử vi khuẩn (khác với tiệt khuẩn là diệt toàn bộ kể cả bào tử).
Câu 5: Biện pháp sau đây KHÔNG dùng để tiệt khuẩn?
- Autoclaves
- Hơi nước 90 – 100 độ C
- Cidex
- Khí EO
- 👉 Đáp án dự đoán: 2. Hơi nước 90 – 100 độ C
- Giải thích: Hơi nước ở 90–100°C chỉ có tác dụng khử khuẩn/đun sôi thông thường, không tiêu diệt được bào tử. Tiệt khuẩn bằng hơi nước (Autoclave) đòi hỏi nhiệt độ cao dưới áp suất (121°C – 134°C).
Dụng cụ phẫu thuật cơ bản, kim chỉ khâu
Câu 1: Vị trí khâu tương ứng với thời gian cắt chỉ, chọn câu SAI:
- Mí mắt 2-3 ngày
- Mặt 4-5 ngày
- Khớp 8-10 ngày
- Thành bụng 7-10 ngày
- 👉 Đáp án dự đoán: 3. Khớp 8-10 ngày
- Giải thích: Vùng khớp và các vị trí chịu lực co giãn nhiều (chi, khớp) thường cần thời gian giữ chỉ lâu hơn, chuẩn là 10–14 ngày mới cắt chỉ.
Câu 6: Loại kim chỉ nào được dùng để đóng thành bụng?
- 👉 Đáp án dự đoán: Kim tròn/tam giác lớn và chỉ tan chậm (Vicryl/PDS) hoặc chỉ không tan (Nylon/Prolene).
- Giải thích: Đóng cân cơ thành bụng cần các loại kim chắc chắn (thành bụng dày) và chỉ có độ bền kéo cao, tan chậm hoặc không tan để duy trì lực khép mép thành bụng tránh bung vết mổ.
Y22 ĐỢT 1
Các vấn đề cơ bản của phẫu thuật (Đánh giá & Chuẩn bị trước mổ)
Câu 1: Trong khi vào phòng mổ, bệnh nhân cần chuẩn bị những gì, NGOẠI TRỪ?
- A. Cạo lông, tẩy da
- Tắm rửa, chà bàn chải sạch sẽ
- Sử dụng povidine – iodine
- Đeo khẩu trang, mang đội đầu
- 👉 Đáp án dự đoán: 4. Đeo khẩu trang, mang đội đầu (hoặc A. Cạo lông, tẩy da).
- Giải thích: Đeo khẩu trang và mang nón vô trùng phòng mổ là quy chuẩn trang phục của nhân viên kíp mổ. Đối với cạo lông da, chuẩn y khoa hiện đại khuyến cáo không cạo lông diện rộng bằng dao cạo trước mổ vì gây xước da nhỏ tăng nhiễm trùng (chỉ cắt bằng kéo/máy cắt trong vòng 1 giờ trước mổ nếu thực sự cần).
Nguyên tắc và kỹ thuật vô khuẩn
Câu 2: Phương pháp nào SAI về tiệt khuẩn?
- Sử dụng nhiệt độ hơi 90 – 95 độ C
- Tiệt khuẩn bằng hơi ethylene oxide
- Sử dụng Cidex 2%
- Sử dụng tia bức xạ Gamma
- 👉 Đáp án dự đoán: 1. Sử dụng nhiệt độ hơi 90 – 95 độ C
- Giải thích: Tiệt khuẩn hơi nước bắt buộc phải dùng nhiệt độ cao dưới áp suất (121°C–134°C), nhiệt độ hơi 90–95°C không đạt chuẩn tiệt khuẩn.
Dụng cụ phẫu thuật cơ bản, kim chỉ khâu
Câu 3: Hình ảnh nhận diện kềm cầm máu y tế (Rochester-Pean, Rochester-Carmalt, Halsted mosquito, Kelly):
👉 Đáp án dự đoán:
- Rochester-Pean: Rãnh ngang kéo dài hết chiều dài ngàm kẹp.
- Rochester-Carmalt: Rãnh dọc dài theo cành kẹp.
- Halsted Mosquito: Kẹp nhỏ, đầu mảnh tinh xảo.
- Kelly: Rãnh ngang chỉ chiếm nửa đầu cành kẹp.
Câu 4: Loại kim có thiết diện nào sau đây được sử dụng để khâu da?
- 👉 Đáp án dự đoán: Kim có thiết diện tam giác (Kim cắt / Cutting needle).
- Giải thích: Da là mô cứng, chắc nên cần dùng kim có cạnh sắc (thiết diện tam giác) để đâm xuyên qua mô dễ dàng mà không làm dập rách da.
Y23 K3+4
Các vấn đề cơ bản của phẫu thuật (Nhiễm khuẩn ngoại khoa)
Câu 1: Bằng chứng áp xe nóng có tụ mủ là gì?
- A. Phù mềm ấn lõm
- Sưng đau rõ rệt
- Dấu chuyển sóng
- Sốt cao lạnh run
- 👉 Đáp án dự đoán: 3. Dấu chuyển sóng (Dấu phập phồng)
- Giải thích: Dấu hiệu chuyển sóng (lắc phập phồng dịch mủ) là triệu chứng lâm sàng chắc chắn khẳng định ổ áp xe đã hóa mủ hoàn toàn và có chỉ định rạch tháo mủ.
Câu 2: Tiêu chuẩn xác định bệnh nhân có dấu hiệu nhiễm trùng là gì?
- Chảy dịch vàng trong
- Sưng đỏ
- Chảy máu
- Ngứa
- 👉 Đáp án dự đoán: 2. Sưng đỏ
- Giải thích: Biểu hiện nhiễm khuẩn tại chỗ điển hình bởi 4 dấu hiệu phản ứng viêm cổ điển: Sưng, nóng, đỏ, đau.
Nguyên tắc và kỹ thuật vô khuẩn
Câu 3: Rửa tay đối với phẫu thuật viên có tác dụng gì?
- Loại bỏ hết các sinh vật, kể cả bào tử
- Loại bỏ hầu hết các vi sinh vật trên da, ức chế mầm bệnh
- Tiêu diệt hết các vi sinh vật trên da, trừ bào tử
- Tiêu diệt hầu hết virus và vi sinh vật
- 👉 Đáp án dự đoán: 2. Loại bỏ hầu hết các vi sinh vật trên da, ức chế mầm bệnh
- Giải thích: Rửa tay ngoại khoa giúp loại bỏ vi khuẩn vãng lai và giảm tối đa vi khuẩn thường trú trên da bàn tay/cẳng tay, đồng thời kìm hãm sự phát triển của vi sinh vật trong thời gian mang găng.
Câu 5: Các phương pháp tiệt khuẩn, chọn câu SAI:
- Autoclaves
- Hơi nước 90 - 100 độ C
- Ethylene Oxide
- Cidex
- 👉 Đáp án dự đoán: 2. Hơi nước 90 - 100 độ C
- Giải thích: Hơi nước ở nhiệt độ này chỉ đạt mức khử khuẩn, không tiêu diệt được bào tử vi khuẩn.
Dụng cụ phẫu thuật cơ bản, kim chỉ khâu
Câu 4: Kim có thân tròn dùng trong thao tác với?
- Mô cứng, mô xơ vữa
- Mô mềm, ống tiêu hóa
- Khâu xương ức
- Khâu da
- 👉 Đáp án dự đoán: 2. Mô mềm, ống tiêu hóa
- Giải thích: Kim thân tròn (Taper needle) không có cạnh cắt sắc, giúp tách mô nhẹ nhàng mà không xé rách các cấu trúc mô mềm, niêm mạc, mạch máu hay ống tiêu hóa.
Câu 6: Nói về chỉ tan đa sợi tổng hợp, phát biểu nào sau đây là SAI?
- Gồm vicryl, safil,...
- Dễ bị đứt hơn
- Chỉ tổng hợp ít gây kích thích mô hơn
- Dễ bị nhiễm khuẩn hơn
- 👉 Đáp án dự đoán: 2. Dễ bị đứt hơn
- Giải thích: Chỉ tan đa sợi tổng hợp (như Vicryl) được bện từ nhiều sợi mảnh nên có độ bền kéo rất cao, chịu lực tốt hơn và chắc chắn hơn chỉ đơn sợi cùng kích cỡ.
Câu 7: Khi nói về kích thước chỉ, phát biểu nào sau đây đúng?
- Càng nhiều số 0 chỉ càng nhỏ (VD: 2-0 nhỏ hơn 1-0)
- Chỉ có số 0 to hơn chỉ không có số 0
- Càng ít số 0 chỉ càng nhỏ
- Càng nhiều số 0 chỉ càng dài (VD: 2-0 dài hơn 1-0)
- 👉 Đáp án dự đoán: 1. Càng nhiều số 0 chỉ càng nhỏ (VD: 2-0 nhỏ hơn 1-0)
- Giải thích: Quy ước kích thước chỉ ngoại khoa chuẩn: Số lượng số 0 càng lớn thì đường kính sợi chỉ càng nhỏ (ví dụ 4-0 nhỏ hơn 3-0, 7-0 nhỏ hơn 5-0).
Cơ bản về kim chỉ phẫu thuật và dẫn lưu
(Dựa trên hình ảnh khay dụng cụ banh mổ và ống dẫn lưu)
Câu 11: Ở khay 2, ống dẫn lưu nào dùng để thông tiểu và có thể lưu lại?
- 👉 Đáp án dự đoán: Sonde Foley (Ống thông tiểu Foley).
- Giải thích: Sonde Foley có bóng chèn ở đầu ống để bơm phồng giữ cố định ống bên trong bàng quang.
Câu 12: Ở khay 2, ống dẫn lưu nào có tên là Nelaton?
- 👉 Đáp án dự đoán: Sonde Nelaton.
- Giải thích: Sonde Nelaton là ống nhựa trơn thẳng, không có bóng chèn, dùng để thông tiểu ngắt quãng/thông tiểu 1 lần.
Câu 13: Ở khay 1, banh nào có thể thay đổi hình dạng?
- 👉 Đáp án dự đoán: Banh uốn dẻo (Banh đồng / Malleable retractor).
- Giải thích: Banh kim loại dẻo có thể uốn cong định hình linh hoạt theo từng tư thế phẫu trường.
Câu 14: Ở khay 1, banh nào có thể dùng không cần dùng sức của phẫu thuật viên?
- 👉 Đáp án dự đoán: Banh tự động (Self-retaining retractor).
- Giải thích: Banh tự động có khớp khóa cố định viền vết mổ giúp giữ phẫu trường tự mở mà không cần người phụ cầm giữ.
Câu 15: Ở khay 2, ống dẫn lưu nào được dùng để đặt vào đường mật?
- 👉 Đáp án dự đoán: Ống dẫn lưu Kehr (Ống hình chữ T / T-tube).
- Giải thích: Ống Kehr có hai nhánh ngắn đặt vào ống mật chủ và nhánh dài đưa ra ngoài thành bụng để dẫn lưu dịch mật.
💡 Gợi ý tiếp theo: Bạn có muốn mình tạo thêm bộ bài tập flashcard tóm tắt nhanh các điểm chính của 3 bộ đề này để dễ học thuộc, hay cần giải thích sâu hơn về bất kỳ câu hỏi nào không?