Notes Island

Rửa tay, mặt áo, mang găng

Mục lục

Quy trình rửa tay ngoại khoa

Tay lúc nào cũng ngửa và để trước mặt, không được dang ra quá

Chuẩn bị trước khi rửa tay

  • Trang phục: Mặc bộ đồ scrubs sạch, đội nón phẫu thuật trùm kín toàn bộ tóc, đeo khẩu trang y tế che kín cả mũi và miệng.
  • Cá nhân: Tháo bỏ toàn bộ đồng hồ, nhẫn, vòng tay, xỏ khuyên. Cắt ngắn móng tay, tẩy sạch sơn móng tay.
  • Kiểm tra: Kiểm tra vòi nước (dùng cảm ứng, pedal chân hoặc khuỷu tay) và bình dung dịch xà phòng sát khuẩn (Chlorhexidine gluconate 4% hoặc Povidone-Iodine 7.5%).

Các bước rửa tay ngoại khoa (Thời gian: tối thiểu 3.5 phút)

Nguyên tắc vàng: Thứ tự từ vùng sạch nhất đến vùng ít sạch hơn (Bàn tay → Cổ tay → Cẳng tay → Khuỷu tay). Bàn tay luôn phải giữ cao hơn khuỷu tay trong suốt quá trình rửa, xả nước và di chuyển.

Bước 1: chà móng tay (ca mổ đều tiên)

Rửa tay sơ với nước và xà phòng trước khi bàn chải

Lấy khay bản chải chà bằng xà bông và xả lại nước

Trong 30s

Rửa tay lần 1 (1min30)

      [Đầu ngón tay] (Sạch nhất)
            │
            ▼
        [Bàn tay]
            │
            ▼
        [Cổ tay]
            │
            ▼
        [Cẳng tay]
            │
            ▼
      [Khuỷu tay] (Thấp nhất)

Mỗi bước 10 lần

  1. Làm ướt: Mở nước làm ướt bàn tay, cẳng tay đến trên khuỷu tay 5 cm.
  2. Lấy xà phòng: Nhấn lấy 3–5 ml dung dịch sát khuẩn vào lòng bàn tay.
  3. Bước 1 - Chà lòng bàn tay: Chà 2 lòng bàn tay vào nhau để tạo bọt.
  4. Bước 2 - Chà lưng bàn tay: Dùng lòng bàn tay này chà lên lưng bàn tay và kẽ ngoài các ngón tay của bàn tay kia và ngược lại.
  5. Bước 3 - Chà kẽ trong ngón tay: Chà 2 lòng bàn tay vào nhau, miết mạnh các kẽ ngón tay bên trong.
  6. Bước 5 - Chà ngón tay cái: Dùng lòng bàn tay này xoay ngón cái của bàn tay kia và ngược lại.
  7. Bước 4 - Chà mặt lưng ngón tay: Khum bàn tay, chà mặt ngoài các ngón tay của bàn tay này vào lòng bàn tay kia.
  8. Bước 6 - Chà đầu ngón tay: Chụm các đầu ngón tay của bàn tay này xoay vào lòng bàn tay kia để làm sạch đầu ngón và kẽ móng. (KHÔNG CÓ BƯỚC NÀY NHA)
  9. Bước 7 - Chà cẳng tay và khuỷu tay: Dùng lòng bàn tay xoay tròn và miết dần từ cổ tay xuống cẳng tay và dừng lại ở trên khuỷu tay 5 cm.
  10. Xả nước: Đặt bàn tay cao hơn khuỷu tay, cho nước chảy xuôi từ đầu ngón tay xuống khuỷu tay. Tuyệt đối không để nước chảy ngược từ khuỷu tay về bàn tay và không chạm tay vào chậu rửa/vòi nước.

Rửa tay lần 2 (1min30)

  1. Lau khô tay:

    • Lấy khăn lau vô khuẩn từ khay vô trùng.
    • Dùng một nửa khăn lau khô bàn tay, cổ tay, cẳng tay và khuỷu tay bên trái.
    • Lật sang mặt khăn chưa sử dụng để lau từ bàn tay xuống khuỷu tay bên phải.
    • Thả khăn vào thùng chứa đồ bẩn (không đưa khăn đã lau khuỷu tay quay ngược lại lau bàn tay).

Lau 1 mặt xong hất lên khuỷu của tay đã lau vì đã dơ giống nhau.

Lấy áo mặt nào cũng được


QUY TRÌNH MẶC ÁO MỔ VÀ MANG GĂNG VÔ KHUẨN

Quy trình mặc áo mổ vô khuẩn

  1. Nâng áo: Tay đã khô dùng ngón tay nhấc áo mổ vô khuẩn ra khỏi khay, lùi ra vị trí rộng rãi, tránh va chạm xung quanh.
  2. Mở áo: Cầm vào phần cổ áo, thả áo mở tự nhiên hướng ra xa cơ thể (mặt trong áo hướng về phía mình, mặt ngoài hướng ra ngoài).
  3. Luồn tay: Luồn hai tay cùng lúc vào hai tay áo, nâng hai tay ra phía trước ngang tầm ngực.
  4. Hỗ trợ: Điều dưỡng vòng ngoài đứng phía sau, thò tay vào mặt trong áo ở vùng vai, kéo hai vai áo lên và buộc dây cố định sau cổ và sau lưng.

Kỹ thuật mang găng kín (Closed Gloving - Chuẩn vô trùng nhất)

Được thực hiện khi bàn tay vẫn nằm hoàn toàn bên trong gấu tay áo mổ.

  [Bàn tay trong gấu áo] ────► [Đặt găng ngược chiều] ────► [Lật cổ găng trùm gấu áo] ────► [Đẩy tay chui vào găng]
  1. Đặt găng: Tay trái (vẫn trong gấu áo) cầm bao găng vô khuẩn. Lấy găng tay trái đặt lên cổ tay áo trái. Đầu các ngón găng hướng về phía khuỷu tay, lòng găng úp vào lòng bàn tay.
  2. Cố định: Dùng tay phải (trong gấu áo) kẹp giữ mép dưới của cổ găng.
  3. Trùm cổ găng: Dùng tay trái lật cuộn cổ găng trùm kín toàn bộ phần gấu tay áo mổ.
  4. Xỏ tay: Đẩy bàn tay trái ra khỏi gấu áo chui trực tiếp vào trong găng.
  5. Thao tác tay còn lại: Dùng bàn tay trái (đã mang găng vô khuẩn) thực hiện tương tự để mang găng cho tay phải.
  6. Điều chỉnh: Sắp xếp lại các ngón găng ôm sát ngón tay, kéo cổ găng trùm qua gấu áo mổ.

KỸ THUẬT BUỘC CHỈ PHẪU THUẬT BẰNG KẸP (INSTRUMENT TIE)

Mục tiêu: Tạo Nút vuông (Square Knot) gồm 2 nấc đan chéo ngược chiều nhau để nút chỉ khóa chặt, không bị tuột hay làm dập mô.
  Thì 1: Quấn chỉ quanh kẹp ────► Kẹp đầu ngắn ────► Kéo chéo tay (Tạo nấc 1)
  Thì 2: Quấn ngược chiều   ────► Kẹp đầu ngắn ────► Kéo chéo tay (Khóa nấc 2 - Nút vuông)

Các bước thực hiện

  • Thì 1 (Tạo nấc thứ 1 - Nút xiết):

    1. Tay trái cầm đoạn chỉ dài (đoạn nối với kim khâu).
    2. Đặt đầu kẹp mang kim (Needle holder) lên phía trên/trước đoạn chỉ dài.
    3. Quấn đoạn chỉ dài xung quanh đầu kẹp 1 - 2 vòng (1 vòng chuẩn hoặc 2 vòng đối với chỉ nilon/chỉ trơn).
    4. Mở ngàm kẹp, kẹp chắc lấy đầu ngắn của sợi chỉ.
    5. Rút đầu ngắn chui qua vòng chỉ quấn, đồng thời kéo hai tay về hai hướng ngược nhau (chéo tay) để nấc thứ 1 nằm phẳng sát bề mặt mô.
  • Thì 2 (Tạo nấc thứ 2 - Nút khóa):

    1. Đặt đầu kẹp mang kim xuống phía dưới/sau đoạn chỉ dài.
    2. Quấn đoạn chỉ dài quanh đầu kẹp 1 vòng theo chiều ngược lại so với Thì 1.
    3. Mở ngàm kẹp, kẹp lấy đầu ngắn của sợi chỉ.
    4. Rút đầu ngắn qua vòng quấn và kéo hai tay về hai hướng ngược nhau để siết chặt nấc thứ 2, khóa hoàn chỉnh nút vuông.

💡 Gợi ý tiếp theo: Bạn có muốn xem thêm hình vẽ/sơ đồ minh họa các thao tác buộc chỉ bằng tay (bằng ngón trỏ/ngón cái) hoặc thực hành giải các bài tập tình huống lâm sàng về vô khuẩn phòng mổ không?

Isolde © 2026 is licensed under CC BY-NC-SA 4.0